1. Tê tay là gì?
Tê tay (hay còn gọi là tê bì tay) là cảm giác đau râm ran, châm chích, kiến bò hoặc mất cảm giác ở vùng bàn tay, ngón tay, cổ tay, đôi khi lan lên cẳng tay hoặc vai. Đây không phải là bệnh mà là triệu chứng của một vấn đề nào đó liên quan đến dây thần kinh, mạch máu hoặc xương khớp.
2. Nguyên nhân gây tê tay thường gặp
⚠️ Nhóm nguyên nhân thần kinh – mạch máu:
- Hội chứng ống cổ tay: Chèn ép dây thần kinh giữa ở cổ tay do làm việc nhiều với máy tính, điện thoại, công việc lặp đi lặp lại như may vá, bưng bê…
- Thoái hóa đốt sống cổ: Chèn ép rễ thần kinh từ cột sống → tê lan từ vai xuống tay.
- Thoát vị đĩa đệm cổ: Đĩa đệm chèn vào rễ thần kinh cổ gây tê và yếu tay.
- Tổn thương dây thần kinh ngoại biên: Do tiểu đường, chấn thương, viêm…
🍬 Nhóm chuyển hóa & dinh dưỡng:
- Tiểu đường: Gây biến chứng thần kinh ngoại biên → tê tay chân.
- Thiếu vitamin B1, B6, B12: Gây rối loạn dẫn truyền thần kinh → tê bì.
- Suy giáp (thiếu hormone tuyến giáp).
🩸 Lưu thông máu kém:
- Thiếu máu não, thiếu máu cục bộ chi trên.
- Hội chứng Raynaud: Mạch máu co thắt khi lạnh hoặc căng thẳng → tê lạnh tay.
👶 Phụ nữ mang thai:
- Thường bị tê tay 3 tháng giữa và cuối do giữ nước → chèn dây thần kinh.
3. Triệu chứng tê tay điển hình
- Cảm giác tê rần, kiến bò, châm chích ở đầu ngón tay, bàn tay.
- Có thể lan lên cẳng tay, khuỷu tay, vai.
- Tê nhiều về đêm hoặc khi ngủ dậy.
- Kèm theo đau mỏi vai gáy, cứng cổ, đau lan xuống tay.
- Một số trường hợp yếu cơ tay, khó cầm nắm đồ vật.
📍 Lưu ý: Tê một bên có thể là dấu hiệu tai biến nhẹ (TIA) hoặc thoái hóa cột sống cổ. Tê cả hai bên có thể gặp trong bệnh chuyển hóa, viêm đa dây thần kinh.
4. Phòng ngừa tê tay
✅ Chế độ sinh hoạt & làm việc:
- Thay đổi tư thế làm việc, không giữ một tư thế quá lâu.
- Nghỉ giải lao khi làm việc máy tính hoặc thủ công.
- Tránh ngủ nghiêng đè lên tay.
- Tập thể dục nhẹ nhàng: yoga, đi bộ, bài tập giãn cơ cổ – vai – tay.
🥗 Dinh dưỡng hợp lý:
- Bổ sung vitamin nhóm B (đặc biệt B1, B6, B12), omega-3.
- Ăn nhiều rau xanh, cá biển, ngũ cốc, hạn chế chất béo bão hòa.
🚭 Tránh yếu tố nguy cơ:
- Không hút thuốc.
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết nếu có bệnh lý nền.
5. Điều trị & khắc phục tê tay
🔹 Điều trị nguyên nhân:
- Thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm: Vật lý trị liệu, dùng thuốc giảm viêm – giảm đau – giãn cơ, tập phục hồi chức năng.
- Tiểu đường: Kiểm soát đường huyết tốt để hạn chế biến chứng thần kinh.
- Thiếu vitamin: Bổ sung B1, B6, B12, hoặc tiêm tùy mức độ thiếu.
- Hội chứng ống cổ tay: Nẹp cổ tay ban đêm, tập giãn cổ tay, trường hợp nặng có thể phẫu thuật giải áp.
🔹 Dùng thuốc (dưới chỉ định của bác sĩ):
- Thuốc giảm đau thần kinh: gabapentin, pregabalin (theo chỉ định).
- Vitamin nhóm B.
- Thuốc chống viêm, giảm phù nề.
🔹 Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng:
- Châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, điện xung, kéo giãn cột sống cổ.
👨⚕️ Khi nào cần đi khám bác sĩ?
👉 Hãy đi khám nếu:
- Tê tay kéo dài trên 1 tuần, không cải thiện.
- Tê kèm yếu cơ, mất cảm giác, đau lan.
- Tê lan rộng, hoặc kèm các dấu hiệu thần kinh khác (nói ngọng, méo miệng…).
- Đã có bệnh lý nền như tiểu đường, thoái hóa cột sống…
Tê tay là triệu chứng có thể do nguyên nhân cơ học đơn giản (tư thế, vận động lặp đi lặp lại) hoặc bệnh lý thần kinh, chuyển hóa, cột sống. Việc điều trị sẽ tùy theo nguyên nhân. Khi có dấu hiệu bất thường kéo dài, cần đi khám sớm để tránh biến chứng.
0 comment